زبان های دارای ریشه ایرانی در پاکستان

تعداد بازدید:۵۲
گزارش ارسالی از معاونت همکاری‌های فرهنگی و سمن‌ها مرکز دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه، با موضوع؛ زبان های دارای ریشه ایرانی در پاکستان

گزارش ارسالی از معاونت همکاری‌های فرهنگی و سمن‌ها مرکز دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه، با موضوع؛

زبان های دارای ریشه ایرانی در پاکستان

مکانی است منتسب به نواحی هندوکش واقع در غرب هیمالیا که زبان های متعددی از ۱ داردستان ریشه هند-آریایی در آن تکلم می شود. این منطقه یکی از متنوع ترین نقاط جهان به لحاظ زبانشناختی بوده و (که همگی هند و اروپای بوده) ترکی ۲ میزبان شش گروه زبانی است که شامل هند و آریایی، ایرانی، نورستانی و بوسورشاسکی ۳، چینی-تبتی ۴ می باشد. گروه زبان های هند و آریایی اصلی ترین زبان در بین این مجموعه و دارای ۳۰ زبان است. زبان شناسان این زبان ها را تحت عنوان “دردیک ” ۵ (هند و آریایی شمال غربی) دسته بندی می کنند. دومین گروه بزرگ زبانی، زبان های ایرانی است که در چندین کشور از جمله افغانستان، چین، هند، پاکستان، تاجیکستان، قرقیزستان، ترکمنستان و ازبکستان پراکنده می باشند. البته تعداد زیادی از این زبانها عمدتاً در کشورهای پاکستان، هند و افغانستان تکلم می شوند. شمال پاکستان بیش از ۳۰ زبان از ۵۰ زبان منطقه را در خود جای داده است. مبنای تنوع زبانی در این گزارش نیز عمدتاً بر مناطق شمالی پاکستان متمرکز شده است.

زبان های ایرانی

ماداغلاشتی یا ماداخلاشتی یک زبان ایرانی است که توسط جمعیت کمی در روستای ماداخلاشت در دره شیشی کوه, واقع در منطقه چیترال، خیبر پختونخواه تکلم می شود.

واخی

واخی یکی دیگر از زبان های ایرانی در این مجموعه است. در پاکستان عمدتاً در گوجال، هنزا واقع واخی: در منطقه گلگت بلتستان تکلم می شود. تعداد کمی از مردم واکی زبان نیز در دره یاسین در منطقه غیزر گلگت بلتستان زندگی می کنند. همچنین این زبان توسط جمعیت کوچکی دردره یارغون چیترال در ایالت خیبر پختونخوا نیز تکلم می شود. در زبان واخی معادل پدر و دختر به ترتیب تات و دزوک، کوهستان، زبان، درخت و بیست به ترتیب کوه، زیک، درکست و ویست می باشد.

ییدغا

ییدغا نیز یک زبان ایرانی است و در پاکستان عمدتاً در دره لوتکوه واقع در غرب چترال در ایالت خیبر پختونخوا تکلم می شود. گویشگران این زبان عمدتاً اهالی حدود ۱۵ روستا در این منطقه می باشند. در این زبان معادل واژه های پدر، دختر، کوهستان، زبان، درخت و بیست به ترتیب تات، لوردو، وینارو، زیبی، درخت و یستو می باشد.

ساریکولی

یکی دیگر از زبانهای ایرانی است که در برقولی در شمال شرقی چترال توسط حدود ۷۰ نفر از اهالی منطقه تکلم می شود.

پشتو

در گروه زبان های ایرانی متعلق به زبان های ایران شرقی است. این زبان در شمال پاکستان و عمدتاً در مناطق هندوکش جنوبی، سوات، دیر، بنیر، شانگله، تورغار و باتگرام در ایالت خیبرپختونخوا تکلم می شود. این زبان یکی از زبان های غالب در شمال پاکستان است.

بادشی

یک زبان دارای ریشه ایرانی است و در حال حاضر تنها توسط چند فرد مسن در یک روستای دورافتاده واقع در دره چایل در شرق شهر مداین در سوات تکلم می شود.

‌‌‌‌‌‌‌

کلید واژه ها: وزارت علوم مرکز همکاری های علمی بین المللی معاونت گسترش زبان و ادبیات فارسی و ایران شناسی پاکستان زبان فارسی ریشه ایرانی